“Hikayeler ikiye ayrılır; Gerçek olanlar, gerçek olması gerekenler.” - J. R. R. Tolkien

Niels Bohr ( 1885 - 1962 )

Atom ve molekül yapısı için mo­dern bir teori kuran Danimarkalı ünlü fizikçi. 188S’te Kopenhag’da doğdu. Babası Kopenhag Üniversitesinde profesör olduğundan, iyi bir çevrede yetişti. Kendisinin merak ve kabiliyeti yanında, aynı üniversitede baba dostu iyi bir fizikçi bulunması, onun çalışmalarında büyük fayda sağladı. İlk çalışması olan, suyun yüzey gerilimi için teorik ve tecrübi araştırmalar, şöhretinin basama­ğı oldu. Bu başarısı ona 1907′de Kopenhag Aka­demisinin altın madalyasını kazandırdı. Cambridge ve Manchester’de çalışmalarına aralık vermeden devam etti (1912-1916). Rutherford’un 1911 yı­lında atom yapısı ile ilgili olarak ortaya sürdüğü fi­kirler üzerine kendi teorisini kurdu.

Rutherford teorisine göre atom, artı yüklü bir çekirdek ile bunun çevresinde dönen eksi yüklü elektronlardan meydana gelmekteydi. Böyle bir model klasik fizik kurallarına uymuyordu. Çünkü elektronların çekirdek etrafındaki hareketleriyle ışın salmaları sonucu enerji kaybedip çekirdeğe ya­pışmaları gerekirdi. Halbuki böyle bir olay müm­kün değildi.

Öte taraftan Max Planck da enerjinin kuvanta denilen küçük tanecikler biçiminde olduğu teorisi­ni ileri sürmüştür. Bohr, Rutherford ile Planck’ın görüşlerini birleştirerek yeni bir teori ortaya attı. Bohr’a göre elektronlar çekirdek etrafında değişik enerji seviyelerindeki yörüngelerde hareket ederler. Buna göre elektronlar enerji neşretmeyebilir, ancak bir yörüngeden diğer bir yörüngeye atlarken ya enerji alır veya verirler. Böylece bu teori sayesinde tayfların izahı da mümkün oluyordu.

Bohr, tutulan veya neşredilen ışınların fre­kansının elektron yörüngeleri arasındaki enerji farkından kaynaklandığını ortaya koydu. Bazı bi­lim adamları tarafından sonradan Bohr teorisine bazı değişiklikler getirildi. Mesela elektron yö­rüngelerinin elips biçiminde olması ve elektron­ların bir tanecik değil de dalga olduğu teorisi gibi. Bu başarı ve çalışmalarından dolayı Bohr’a, Kopenhag’da profesörlük unvanı verildi ve 1920′de Teorik Fizik Enstitüsüne direktör oldu.

Atom ve molekül yapısı için kurduğu modem teori sebebiyle 1922 Nobel Fizik ödülünü ka­zandı. İkinci Dünya Harbinin sonlarına doğru İs­veç’e, oradan da İngiltere’ye gitti. Nükleer silah­ların, savaşta kullanılmasına karşı çıktı. Daha son­ra Danimarka Fen ve Edebiyat Akademisi Baş­kanlığına getirildi. Ölümüne kadar bu görevde kaldı. 1962 yılında öldü.



Toplam Okunma: 11 | Bugunku Okunma: 2 | En Son Okunma: 12.05.2008 - 12:25

 

 

eXTReMe Tracker